و رشوه و واسطه و تملق و تضرع و تمجيد و تهديد اقدام به كار نمايند . خدا و خداوندگار و اين ملت پريشان و شأن بزرگوارى و نام تاريخى و اثر استقبالى و ثمر حالى را ملاحظه نمايند . به خدا قسم نكس و نكبت اين دولت و ملت اول از همه به دنيا و آخرت و راحت و عزت و شرف و ثروت ايشان صدمه مىزند . اما شرف وكلاى مجلس شوراى محترم ملى اين است كه ميان خود و خداوند بدون ملاحظهء ترفع يكى به ديگرى بطور برادرى با اتفاق تأمل و غور در مصالح اين دولت و ملت و مملكت نمايند و راحت را بر خود نپسنديده شب و روز خود را صرف اصلاح امور و ترتيب قوانين نمايند ، و حريص بر نطق تنها نباشند كه نامشان مشهور و يا در روزنامه مسطور گردد ، و نظم و ادب و احترام داخلى خودشان را زياد منظور دارند و از نفاق و اختلاف در مقصد پرهيز كنند اگر چه هزار اختلاف مقالى داشته باشند ، و حفظ اين مقام مقدس را بنمايند و بدانند در مورد خطرى واقع شده‌اند . و اما شرف بزرگان و شاهزادگان و امرايى كه مدت‌هاى مديد است از بركت سرپرستى سلطنت عليه در اين مملكت كه مسكن و محل امن و عزت و اقتدار ايشان است از اموال رعيت بيچارهء خدمتگار ، با كمال رفاهيت بدون اينكه از دلخواه ايشان مانعى باشد عيش و عشرت كرده و كرورها ذخيره نموده ، دولت خراب كرده و مقروض طمع ايشان ، و ملت و رعيت پريشان اخذ و حرص ايشان گرديده الان شرف ايشان اين است مىبينند دولت زير بار قرض مهلك خارجه ، و خرج بر دخل شش كرور فزونى كرده ، مملكت خراب شده ، و مزارع باير مانده ، و لشكر پريشان و گرسنه و ويلان ، خزينه خالى ، ملبوس و ذخيرهء عسكريه نابود ، امور مملكت در انقلاب ، اين بزرگان اداى حق عظيم سلطنت و شكر نعمت بر ايشان الزام مىكند كه از آن كرورها به اتفاق و معيت هريك به قدر مكنت جمع كرده خرج زايد دولت را كه باقى حقوق لشكر و ارباب حقوق پريشان است بدهند ، و نگذارند دولت بيشتر از سابق مقروض خارجه يا داخله شود ، و به بانك ملى حمايت كنند تا به كارهاى عمده از قبيل راه ساختن ، و كارخانه راه انداختن ، و استخراج معدن و غيرها اقدام نمايد ، و اشد لزوم بر ايشان اين است كه خود به دولت عليه اظهار دارند ماها كه از املاك و ذخاير خزاين خودمان بيشتر از كفايت ساليانه دخل مىبريم موقتى تا چند سال اين مواجب دستى كه مىگيريم و دولت و رعيت را پريشان كرده‌ايم اين را عفو كرديم ، نه اينكه در چنين حال دولت و ملت و مملكت ، ابدا رحم و انصاف ننموده باز پول گرفته منصب دهند و عزل كنند ، و نصب كنند ، و بطور اشد از دولت مطالبه كنند قرض كرده بدهد ايشان به صرف تجملات و عيشها برسانند . مواعظ آقاى آقا سيد جمال الدين در معنى آزادى « 1 » آزادى بر چند قسم است : آزادى هويت ، آزادى لسان ، آزادى قلم ، آزادى رأى و

--> ( 1 ) - از شماره هشتم الجمال مورخ پنج‌شنبه 18 ربيع الاول 1325